Türkiye Varlık Fonu Nedir ve Ne İşe Yarar?

16
293

Türkiye Varlık fonunun kuruluş amacını geçen ağustos ayında Başbakan Binali Yıldırım “Türkiye bütçe açığı olan, dış kaynakla ekonomisini büyüten bir ülke. Dolayısıyla bütçe açığını, cari açığı daha fazla açmadan kaynak oluşturarak, büyük projeleri gerçekleştirmek ve Türkiye’nin ekonomik göstergelerini dengede tutmak” olarak açıklamıştı.

Varlık Fonu Sistemi Nasıl İşletilecek?

Önce Başbakanlık’a bağlı, ana faaliyet konusu fonların kurulması ve yönetimi olan, sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkıda bulunmak, yurt içerisinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek için Türkiye Varlık Fonu ve bu fona bağlı alt fonları kurmak ve yönetmek üzere TVF Yönetimi AŞ kurulmuştur. Şirketin kuruluş sermayesini 50 milyon lira. Şirketin yönetim kurulu, başkan ve üyeleri ile genel müdürü başbakan tarafından atanıyor.

Fonun Kaynakları Neler?

TVF’nin kaynakları, Özelleştirme Yüksek Kurulu’nca özelleştirme kapsam ve programında bulunan ve fona devrine karar verilen kuruluş ve varlıklar ile Özelleştirme Fonu’ndan fona aktarılmasına karar verilen nakit fazlasından oluşmaktadır. Ayrıca Bakanlar Kurulu’nca fona aktarılmasına veya şirket tarafından yönetilmesine karar verilen kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufu altında bulunan ihtiyaç fazlası gelir, kaynak ve varlıklar ile fon tarafından yurtiçi ve yurtdışı sermaye ve para piyasalarından ilgili mevzuat kapsamında yer alan izin ve onay aranmaksızın sağlanan finansman ve kaynaklar da yer alacak. Bu kapsamda örneğin bireysel emeklilik sistemi (BES) gibi fonlar üzerinden aktarmalar da kaynak olabilecek.

Ne Tür Güvence ve Avantajları Var?

TVF’nin mal varlığı, şirketin mal varlığından ayrılacak. Fonun varlığı, fon hesabına olması şartıyla TVF ve alt fonların yapmaya yetkili olduğu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemler haricinde teminat gösterilemeyecek ve rehin edilemeyecek, kamu alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere haczedilemeyecek. TVF Yönetimi AŞ ile TVF, buna göre kurulacak şirket ve alt fonlar Gelir ve Kurumlar Vergisi’nden muaf olacak. Bu muafiyet, TVF ve şirket kazanç ve iratları üzerinden Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılacak vergi kesintilerini de kapsayacak. Şirket ve fon, sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden de muaf olacak. Fonun faaliyetleri KDV’den de istisna tutulacak. Bağımsız denetime tabi olacak.

Fonun hedefi 200 milyar dolar olarak belirlenmiş olasada bu rakamlara ulaşmak oldukça zor gözüktüğünü belirtmekte fayda var.

Ulusal Varlık Fonları Nedir?

Ulusal Varlık Fonları, çeşitli finansal varlıklara yatırım yaparak gelirini artırmayı hedefleyen, devletin sahipliği ve yönetimi altında çalışan fonlardır. Bu fonun geliri genellikle bütçe fazlalarından oluşur. Bir ülke eğer bütçe fazlası veriyorsa bu fazlayı 4 şekilde kullanabilir:

  1. Harcamalarını artırır.
  2. Mevcut vergi yükünü düşürür.
  3. Borçlarını erken ödemeye tabi tutabilir.
  4. Bir varlık fonu kurarak bütçe fazlalarını buraya aktarır ve bu fonla ulusal ya da yabancı bazı finansal varlıkları satın alıp gelirlerini artırmaya çalışarak gelecek kuşaklara refahı aktarma yoluna gidebilir.

Bu tür fon yönetimlerinde temel hareket noktası varlıkları risk ve getiri dengesini gözeterek kazanç amaçlı kullanmaktır. Bu işlemleri, bütçe kısıtlamaları ve parlamentonun sıkı denetimi altında yürütmek kolay değildir. Varlık fonu kuruluşunun bir nedeni de bu kısıtlamalardan kurtulmaktır.

Türkiye Varlık Fonundan Beklentiler

Türkiye Varlık Fonundan beklentiler yasanın genel gerekçesinde sıralanmış bulunuyor. Buna göre;

  • (a) Türkiye Varlık Fonu sayesinde ekonomik büyüme oranında artış sağlanacak.
  • (b) Sermaye piyasalarında büyüme ve derinleşme hızlanacak.
  • (c) İslami finansman varlıklarının kullanılması yaygınlaşacak.
  • (d) Yapılacak yatırımlarla yüzbinlerce kişiye istihdam olanakları sağlanacak.
  • (e) Savunma, havacılık, yazılım gibi alanlardaki yerli şirketlerin sermaye ve proje bazında desteklenmesiyle küresel oyuncu konumuna geçmeleri sağlanacak.
  • (f) Otoyollar, Kanal İstanbul, Üçüncü Köprü ve Havalimanı, Nükleer Santral gibi büyük altyapı projelerine kamu kesimi borcu artırılmadan finansman bulunacak.
  • (g) Katılım finansmanı sektör payı artırılacak.
  • (h) Arz güvenliğini sağlamak üzere, Türkiye için önem taşıyan petrol, doğalgaz gibi yurtdışındaki stratejik sektörlere bürokratik kısıtlamalara bağlı olmadan doğrudan yatırım yapılabilmesi gerçekleştirilecek.
  • (i) Bu Fon, ekonominin yapısal sorunlarını aşmakta katkı sağlamanın yanı sıra dış politikanın önemli bir enstrümanı olarak Türkiye’nin uluslararası arenada daha fazla söz sahibi olmasına katkı sağlayacak.

16 YORUMLAR

  1. herkes ülkesi için bişeyler yapsa fona falan gerek kalmıcak kendiliğinden gidecek herşey ama güzel insanımız oturduğu yerden para kazanma peşinde patronlar az maaş çok iş peşinde para hep onlarda kalsın istiyorlar

  2. ekonomi uzmanı değilim ama varlık fonunun da denetime tabii olması çok önemli. en azından devlet adına iş ve işlemler yapılırken de insanlar yanılabilir, hata yapabilir. bu konuda varlık fonları denetime tabii değilse de mutlaka denetime tabii hale getirilmeli diye düşünüyorum.ayrıca bürokratik engeller her alanda kaldırılsa daha iyi olacak.

  3. varlık fonları sayesinde Türkiyenin ekonomisi canlanıcak anladığım kadarıyla umarım doğru anlamısım eğer öyle se güzel bi şey yazı için teşekkür ederim 🙂

  4. bu günlerde popüler olan bir konuya değinmişsiniz. ülkelerin tüm varlıklarını bir arada tutması ve değerlemesi umarım bizde yanlış şeyler olmasına yol açmaz

CEVAP VER